Gedachte van de dag : Mijn kijk op de zaak: gelden de waarden van een ngo ook voor haar aankoopbeleid?

Ngo’s zetten zich in voor essentiële maatschappelijke doelen: solidariteit, menselijke waardigheid, sociale rechtvaardigheid, het milieu en de strijd tegen ongelijkheid. Waarden die velen onder ons delen. Maar één vraag houdt me bezig: gelden diezelfde waarden ook wanneer een ngo haar leveranciers kiest?

Onlangs werd ik getroffen door een situatie in de sector van de fondsenwerving via telemarketing. Bij een aanbesteding lagen sommige offertes tot drie keer lager dan die van een dienstverlener die in België gevestigd is. De uiteindelijk geselecteerde dienstverlener voert zijn activiteiten uit in het buitenland. Vanuit economisch oogpunt valt die beslissing te begrijpen. Een ngo moet zorgvuldig omspringen met haar middelen. Elke bespaarde euro kan aan haar maatschappelijke missie worden besteed. En niemand kan haar verwijten dat ze op zoek gaat naar de beste prijs-kwaliteitverhouding. In België hebben lonen, sociale bijdragen, betaalde vakantiedagen, opleidingen en werknemersbescherming nu eenmaal een prijskaartje. Gelukkig maar: ze vormen de fundamenten van ons sociaal model.

Het probleem is uiteraard niet dat een ngo samenwerkt met een buitenlandse dienstverlener. Solidariteit stopt niet aan de landsgrenzen en de arbeidsomstandigheden in andere landen zijn niet noodzakelijk minderwaardig. Het probleem is niet dat prijzen worden vergeleken. Het probleem ontstaat wanneer men vergeet te kijken naar wat er achter die prijzen schuilgaat. Daarnaast is er ook een kwestie van transparantie en respect. Een offerte indienen vraagt tijd, inspanningen, investeringen en uiteraard ook een beetje hoop. Wanneer een ngo bij haar keuze doorslaggevend belang hecht aan de prijs, zou het dan niet beter zijn om dat van bij het begin duidelijk te communiceren? Zo vermijd je dat bepaalde dienstverleners dagenlang werken aan een voorstel dat nauwelijks kans maakt om geselecteerd te worden.

Eigenlijk gaat deze discussie veel verder dan alleen de callcenters. Ze heeft ook betrekking op drukkerijen, communicatiebureaus, IT-dienstverleners en alle andere leveranciers die voor de non-profitsector werken. Er wordt veel gesproken over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Waarom zouden we het niet vaker hebben over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ngo’s binnen hun eigen aankoopbeleid?

Het gaat er niet om dat ngo’s systematisch meer zouden moeten betalen. Wel dat ze misschien meer sociale criteria in hun beslissingen opnemen, de arbeidsomstandigheden bij hun leveranciers controleren en de werkelijke waarde van de aangekochte diensten beoordelen. Want achter elke commerciële offerte staan ook mensen en jobs. In de commerciële wereld kan het verplaatsen van een callcenter naar het buitenland een louter economische beslissing zijn. Een ngo steunt echter op iets wat nog waardevoller is: vertrouwen. En vertrouwen vraagt om consequent handelen.

Moet solidariteit dan uitsluitend richting geven aan de maatschappelijke missie van een ngo, of ook aan de manier waarop ze het geld van haar donateurs besteedt? En los van die vraag houdt nog iets anders me bezig: als Belgische dienstverleners voortdurend moeten concurreren met landen waar de kosten onvergelijkbaar veel lager liggen, hebben callcenters dan nog een toekomst in België? Of zijn we stilaan getuige van het verdwijnen van een hele sector, samen met de jobs die eraan verbonden zijn?